Nederland van Boven: waar vind je natuur?

Alle grond in Nederland is wel eens aangeraakt door de mens. Zo verdween het laatste stukje oerbos al in de 19e eeuw van de kaart. En is er flink wat land gemaakt door inpoldering. Je kan je dan afvragen of er wel echte natuur bestaat in Nederland. De meeste mensen vinden van wel en zullen het eens zijn dat bossen en meren tot de natuur horen in Nederland bijvoorbeeld. Maar hoe zit dat met akkerbouwgebieden en weilanden? Daar kun je over discussieren. (Maar daar gaat het hier niet echt om.)

Natuur bij jou in de buurt

Op de website van Nederland van Boven kan je zien waar je natuur kan vinden bij jou in de buurt. De interactieve kaart gebruikt een praktische definitie van natuur: alle grond waar geen bebouwing (in de ruime zin des woords) is of waar geen grote wegen of spoorwegen liggen, rekenen we tot natuur. Zo lang er maar geen steen of staal op de grond ligt, kan je zeggen.

Deze kaartlaag van de afstand tot gebruikt gebied is een voorbeeld van het combineren van kaartlagen uit meerdere bronnen. Om deze kaartlaag te maken, hebben we eerst bepaald wat er al gebruikt is in Nederland voor iets anders dan natuur.

wegen + bebouwde kommen + spoorwegen + huizen (buiten bebouwde kom) = gebruikt gebied

Hiervoor hebben we de data wel enigszins moeten bewerken. Van de wegen en spoorwegen hadden we alleen lijnen beschikbaar. Om het iets realistischer te maken hebben we daar een buffer omheen gelegd, zodat we vlakken kregen. En dat gecombineerd met de bebouwing.

Zo krijg je een kaartlaag met al het gebied in Nederland dat we al ergens anders voor gebruikt hebben dan voor natuur.

Naar de interactieve kaart

Frederik Ruys (datajournalist van de VPRO) heeft dit bestand daarna omgekeerd. Oftewel: alles wat niet al gebruikt is, beschouwen we als natuur:

natuur = gebied Nederland – gebruikt gebied

Frederik heeft daarbij de afstanden uitgerekend tot gebruikt gebied. En dit verwerkt tot een rasterbestand, zie de afbeeldingen hieronder. De eerste afbeelding toont de gebruikte gebieden in Nederland (de rode gebieden), gemaakt zoals hierboven uitgelegd. De tweede afbeelding toont daarbij ook het omgekeerde: in het grijs en zwart de afstand tot een gebruikt gebied. Hoe zwarter hoe meer (potentieel) natuur kan je zeggen. Het derde is het bestand dat de website gebruikt: de afstand tot gebruikt gebied. Een kunstzinnig resultaat als je het mij vraagt.

Stamen heeft dat bestand vervolgens in de interactieve kaartviewer van Nederland van Boven ingepast. Deze viewer gebruikt een innovatieve truc om ervoor te zorgen dat jij met de schuifjes kan zien hoe ver de natuur van jou verwijderd is. Althans: wat wij natuur vinden. Best een leuk resultaat als je het mij vraagt!

Disclaimer: Foto polder door ednl, CC-BY-2.0