Geo-informatie en kaart zijn geen synoniemen

Een plaatje zegt meer dan 1000 woorden

Je hoort en leest het vaak, als kaart-promotie-materiaal: een plaatje zegt meer dan 1000 woorden. Ik ben het er vaak mee eens. Maar een plaatje zegt niets, als je geen plaatje kan zien (interpreteren). En dat gebeurt vaker dan velen denken. Zoekmachines zijn bijvoorbeeld gebruikers die vrij weinig met een bitmap kunnen.

Zoek je een restaurant in de buurt? Misschien handig te weten dat dat binnen een straal van een kilometer is. Daar kan je eenvoudig op zoeken, tekstueel zelfs misschien wel handiger dan via een kaart. Sorteer maar op afstand, zet de meest dichtstbijzijnde bovenaan. Voila. Dat het ook mooi op een kaart af te beelden is, vind ik (met mijn beroepsdeformatie) prachtig. En handig. Maar dat is niet de enige manier.

Webrichtlijnen en geo-informatie: waar de denkfout vaak zit

Bij discussies over toegankelijkheid en geo-informatie wordt vaak een denkfout – of zachter: vergissing – gemaakt om te beargumenteren dat het niet mogelijk en/of niet nuttig is Webrichtlijnen toe te passen. Namelijk dat, als je met “geo” werkt, je die (geo-)informatie alleen maar grafisch en via een kaart kan presenteren. Onjuist, in veel gevallen. Een kaart is namelijk niet het enige presentatiemiddel.

Neem bijvoorbeeld je navigatie systeem. Daar zit vaak een kaart bij. Maar ook een pijl met een tekst (“neem na 800 meter de afslag”) en stembegeleiding. Zijn dat kaartjes? Nee. Is dat een toepassing met geo-informatie: ja. Het beantwoordt namelijk een ruimtelijke vraag: wat moet ik hier doen om op een bepaalde locatie te komen? En daar is geen kaartje voor vereist. Sterker nog, dat stemmetje in je navigatiesysteem bekijkt niet het plaatje om routeaanwijzingen te geven (tenminste: niet bij mij). Dat stemmetje komt er omdat het teksten “opleest”. Teksten die te maken hebben met je locatie. Die berekend zijn door geo-informatie te analyseren. Het eindresultaat is een routebeschrijving, opgelezen door Lucy (in mijn geval). En een kaartje erbij, omdat het leuk is en soms handig om te zien.

Ik denk dat veel mensen dagelijks bezig zijn met geo-informatie en juist vertrouwen op een niet-grafische presentatie daarvan.

Geo-informatie: geen synoniem voor een kaart

Je kan voor heel veel vraagstukken waar geo-informatie een antwoord op levert, dus juist ook uitstekend een niet-grafische presentatie gebruiken. Vaak betekent het alleen dat je even goed moet kijken naar wat nu eigenlijk echt de vraag is, die achter het kaartje (lees: het presentatiemiddel) zit. Een paar voorbeelden uit de e-overheidswereld, vanuit een burger bekeken. Welke vergunningaanvragen zijn er bij mij in de buurt (zie overheid.nl)? Wat is de luchtkwaliteit op mijn adres, in straat X, ….? Welke scholen liggen in de buurt? Hoe snel wordt mijn straat vrijgemaakt bij strooiroutes? Hoe hoog mag mijn buurman bouwen? Waar bevinden zich de glasbakken?

Mooi om hier via een kaart achter te komen, maar antwoorden op die vragen kunnen ook uitstekend via tekst gegeven worden. En dat indien gewenst aanvullen met een (zo toegankelijk mogelijke) interactieve kaart. Of, als je dataset niet al te groot is, simpelweg een (HTML)tabel genereren van je dataset. Die je gebruiker kan doorzoeken, kan sorteren en/of er doorheen kan bladeren. Op deze wijze kan je de informatie prima toegankelijk aanbieden. En wil je het mooi en snel inzichtelijk maken, tuurlijk, mooi als dat met een kaart kan.

Met andere woorden: als je met geo-informatie te maken hebt, concentreer je niet alleen op de kaart, maar kijk naar het onderliggende vraagstuk of de informatie. Dan is er in veel gevallen uitstekend een toegankelijke presentatie te maken, ook met ruimtelijke zoekfunctionaliteit. Tuurlijk, er zullen vraagstukken zijn die moeilijk zijn. Maar dat wil niet zeggen dat Webrichtlijnen en geo-informatie in strijd zijn met elkaar.